ጠለባት ንነጻ ሞያተኛታት

ርእሰ-ሓደርነት ኣብ ሓደ ነጻ ሞያ ኣብ ዝበዝሕ ግዜ ውዱእ ትምህርቲ ዩኒቨርስቲ ወይ ኮለጅ የድሊ። ግን እዞም ኣድለይቲ ፍልጠታት ንነጻ ስራሕ ሞያ፡ ዋላ ብወልቃዊ ትምህርቲ ወይ ብሓደ ስራሕ ሞያ ክትረኽቡ ትኽእሉ። ግና እቶም ዝወሰድኩም/ዝተመሃርኩም ፍልጠታት ንደረጃ ትምህርቲ ዩኒቨርስቲ ወይ ኮለጅ ክበቕዑ ኣለዎም። ኣብዚ ገጽ እቶም ዝተፈላለዩ ከም ነጻ ሞያታት ዝቑጸሩ  ጨንፈራት ከነቕርበልኩም ኢና። ንመነባብሮ መስረትቲ ዝድለ ጠለባትን ክማላእ ዘለዎ ረቋሒታትን ከከም ጨንፈራቶም ከንተቅስ ኢና።

እቶም ነጻታት ሞያታት ኣብ ጀርመን ኣብ ሰለስተ ዓውድታት ይምቐሉ: ሞያታት-ካታሎግ ኣሎ∷ ዚኣመሰሉ ሞያታት ከምኡ'ውን ሞያታት ስራሕ። ኣብዚ ሓፈሻዊ ሓበሬታ ኣየናይ ነጻ ሞያ ኣበየናይ ዓውዲ ከምዘሎ ትፈልጡ ኢኹም።

ደውሉልና ወይ ብኢመይል ጽሓፉልና ሕቶታት እንተ ኣለኹም!


ጠለባት ናይ ኣብ መንጎ'ቶም ነጻ ሞያታት

ሞያታት ሞያታት ዝርዝር(ካታሎግ) እቶም „ንቡራት/ክላሲክ“ ነጻ ሞያታት እዮም። ኣየኖት  ሞያታት እዮም ኣብ ዓንቀጽ § 18 ናይ ሕጊ ዶሞዛዊ ቀረጽ (EStG) ዝቆሙ። እቶም ዝበዝሑ ተዘርዚሮም ዘለዉ ሞያታት  ዝተፈላለዩ ክእለታት የድልዮም። እዞም ብቁዓት ሞያታት ኣብ ወጻኢ ዝተቃስሙ እንተ ኮይኖም  ምስቲ ናይ ጀርመን ብቁዓት ሞያ ማዕረ ክኮኒ ኣለዎ። ብቁዓት እቲ ሞያ ተቐባልነት ክረክብ ኣለዎ∷ ተወሰኽቲ ሞያውያን ጠለባት ኣድለይቲ ክኾኑ ይኽእሉ። እዚኦም ግዴታታት ንዝስዕቡ ሞያውያን ጉጅለታት ይምልከቱ:

  • ሓካይም: ሓካይም ያታዊ ፈወስቲ: ኣወሳወስቲ ኣካላት ሕሙማን
  • ኣማከርቲ :መሰላት : ኣማከርቲ ቀረጽ: ኣማከርቲ ቁጠባዊ ሞያታት ከም ጠበቓታት:  ፈጸምቲ ሕግታት(ኖታሪኣት): ተመርመርቲ ቁጠባ: ተቘጻጸርቲ ቍጠባ
  • ስነ-ተፈጥሮኣዊ ተክኒካዊን ሞያታት: ብሕልፊ ኢንጂነራትን ቀመምቲ ንግድን ይርቑሑ።

ብዝተረፈ ሓበሬታ ዝህቡ ሞያታትን ከምኡ'ውን ቋንቋውያን ሞያታት ኣብ ሞያታት ዝርዝር(ካታሎግ) ኣዮም ዝቕጸሩ:: ንኣብነት  ጋዜጠኛታት: ስእላዊ ዝህቡ ጋዜጠኛታት ወይ ተርጐምቲ:: ፍልጠቶም  ኣብ ወጻኢ ዝተማህሩዎ ወይ ዝቀሰሙዎ እንተ ደኣ ኮይኖም ፍልይ ዝበለ ግዴታ ኣለዎም። ምኽንያቱ እቲ ኣብ ወጻኢ ዝተማህሩዎ ወይ ዝቀሰሙዎ ፍልጠት ምስቲ ወግዓዊ ሞያዊ ፍልጠት ናይ ሓደ ኣብ ጀርመን ዩኒቨርስቲ/ኮለጅ ዝተማህረ ማዕረ ክኸውን ኣለዎ። ኣብዚ’ውን ዝቀሰሙዎ ፍልጠት ተፈላጥነት ንክሕዝ እቲ ዝድለ መስርሕ ንክግበር ይሕተት:: ተርጎምቲን ኣብ ቤት-ፍርዳዊን ምምሕዳራውን ስራሓት ዝሰርሑ: ተወሰኽቲ ሞያውያን ግዴታታት ኣለዎም።

ተፈላጥነት ባዕዳውያን ክእለታት/ሞያታት

ባዕዳውያን ክእለታት/ሞያታት ተፈላጥነት ዝረክቡ ብዝቀረቡ ሰነዳት ናይ ፍልጠትን ሞያ ተመክሮን ምስ ናይ ጀርመን ምስክር ሞያታት (Referenzberuf) ብቑዓት ኮይኖም ምስ ዝረከቡን እዩ∷ ብዙሓት  ምስክር ሞያታት ኣብ ሕቶ ዝኣትዉ እንተኮኑ: እቲ ዝበለጸ ናይ ሞያ ዕድላት ንምምራጽ ምክሪ ምርካብ ኣገዳሲ እዩ∷ ሓደ ጉዳይ ፍቓድ ብዝበለጸ ብምሉእ ማዕርነት እዩ ዝውድእ። ናይ ተፈላጥነት መስርሕ ምሉእ ተፈላጥነት ይረክብ∷ ስሕት ኢሉ ግን ከፊል ተፈላጥነት ይረክብ∷ ከፊል ተፈላጥነት ምስ ዝከውን፡ ሞያዊ ምምሕያሽ ብምግባር(Anpassungsqualifizierung) ወይ ፈተና ብምውሳድ ምሉእ ተፈላጥነት ይርከብ∷ ሓደ ሓደ ግዜ ሓደ "ኣካላዊ ፍቓድ" ምሉእ ተፈላጥነት ይርከብ። ባዕዳውያን ክእለታት ምስ ናይ ጀርመን ሞያዊ ምስክር ብፍጹም ተመሳሳልነት እንተዘይብሎም ፍቓድ ኣይረክቡን። ተወሰኽቲ ሓበሬታታት ኣብዚ ዌብ ሳይት ትረኽቡ www.anerkennung-in-deutschland.de

ምኽሪ ንባዕዳውያን ሞያተኛታት

ብሰንኪ ዘየለው ክእለታት ወይ ዘየለው ተቐባልነት ናይ ኣብ ወጻኢ ዝተመሃሩ ክእለታት ሓደ ነጻ ሞያ ክሰርሕ ዘይክእል ሰብ፣ ብዝኾነ ሓደ ከምኡ ዓይነት ዚዛመድ ስራሕ ከም ትካልነት ክሰርሕ ይኽእል'ዩ። ሓደ ኣብነት፥ ባዕዳዊ ክእለትኩም ከም ኣማኻሪት ቀረጽ ኣይተቐበለን ኔሩ፣ ስለዚ ኣብኡ ሞያ ብርእሰ-ሓደር ክትሰርሑ ኣይፍቐደልኩምን እዩ። ግና ኣብ ቤት-ጽሕፈት ምጽብጻብ ከተመሓዳድሩ ትኽእሉ፣ እዚ ድማ ካብቶም ንግዳውያን ስራሓት እዩ።


ኣድላይነታት ናይ ካልኦት ተመሳሰልቲ ሞያታት

እዚኦም ድማ ኣብ ካታሎግ ዘይተዘርዘሩ ሞያታት እዮም፣ ግና ምስቶም ሞያታት ካታሎግ ኣብ ትምህርቲ ወይ ኣብ ሞያዊ ስራሕ ተመሳሰልቲ እዮም። ንሶም ውን ኣናሎግ-ሞያታት ይብሃሉ'ዮም። ስለዚ እቶም ተመሳሰልቲ ሞያታት ኣብ ዙርያ ነጻ ሞያታት ኣቲዮም እዮም። ኣድላይነታት ግን ላዕሊ/ከቢድ እዮም። ቤት-ጽሕፈት ፊናንስ ኖርማል ኣብ ነነፍስ ጉዳይ ሓደ ሞያ ተመሳሰልቲ ማለት ነጻ ሞያታት ከምዝኾኑ ይምርመር እዩ።

ንሓደ ነጻ ሞያዊ ስራሕ ኣብ ሓደ ተመሳሳሊ ሞያ ትምህርቲ ስራሕ ወይ ትምህርቲ ዩኒቨርስቲ (ስታዲ) የድልየኩም። ብተወሳኺ ምስ ሓደ ሞያ-ካታሎግ ክነጻጸሩ ዝከኣሉ ቀጸልቲ ትምህርታት ኣለው፣ ንሶም ክሳብ ሞያዊ ስራሕ ክበጽሑ ይኽእሉ። እዚ ድማ ንኣብነት ንሓደ ትምህርቲ ኪነተኛ ኤለክትሪክ ዝገበረ ከምኡ'ውን ቀጺሉ ዝተመሃረ ሰብ ይበቕዕ እዩ፣ መታን ስራሓት ናይ ዕዮታት ኢንጂኒር ክሰርሕ ክኽእል። ወይ፥ ሓንቲ ዝተመሃረት መምህር ሶሽያል ሕጂ ከም ፈዋሲት ስድራቤት እትሰርሕ ሰብ - ኣብ ጀርመን ኖርማል ጥራይ ዲፕሎም ዘለዎም ስነ ኣእሞሮኛታት ዝፍቐዱ። ሞያዊ ክእለትኩም ኣብ ወጻኢ እንተ ደኣ ጌርኩም፣ ኣብዚ ምስቲ ናይ ጀርመን ነጻ ሞያ ብማዕረ ክረአ ኣለዎ። ንዕኡ ሓደ ጉዳይ ተቐባልነት ክትገብሩ ኣለኩም።


ኣድላይነታት ናይ ነጻ ሞያታት ስራሕ

በቲ ዓውዲ ሞያታት ስራሕ ሓደ ነጻ ሞያዊ ስራሕ ኣብ ሓድሽቲ ዓይነታት ስራሕ ኪግበር ዚከኣል። እዚ ኣብ ዝስዕቡ ዓውድታት ክበቕዕ ይክእል፥

  • ስነ-ፍልጠታውያን ስራሓት
  • ስነ-ጥበባዊ ስራሓት
  • ናይ ደራሲ ስራሓት
  • ዝምህሩ ስራሓት
  • ዘዕብዩ ስራሓት

እቲ ዝምልከተኩም ስራሕ ካብቶም ነጻ ሞያታት ከምዝኾኑ - ማለት ንቡራት መለለያት ናይ ሓደ ነጻ ሞያ እንተዘለዎ - ብዝበዝሕ ግዜ ብቤት-ጽሕፈት ፊናንስ ኣብ ነነፍስ ጉዳይ ክውሰን እዩ። ሞያዊ ክእለትኩም ኣብ ወጻኢ እንተ ደኣ ጌርኩም፣ ኣብዚ ምስቲ ናይ ጀርመን ነጻ ሞያ ብማዕረ ክረአ ኣለዎ። ንዕኡ ሓደ ጉዳይ ተቐባልነት ክትገብሩ ኣለኩም።

ነጻ ሞያተኛታት ወይ ኣመሓደርቲ ትካልነት

ከመይ ከቢድ እቲ ምምርማር ከምዝኾነ፣ ሓደ ርእሰ-ሓደር ስራሕ ካብቶም ነጻ ሞያታት ወይ ካብቶም ንግዳውያን ሞያታት ከምዝኾነ፣ እቲ ዓውዲ ስራሕ ናይ ፋርማሰኛ የርኢ እዩ፥ ሓደ ወይ ሓንቲ ፋርማሰኛ ብመትከል ናብ ነጻ ሞያተኛታት ይቑጸር እዩ/ ትቑጸር እያ። ግና ሓደ ቤት-መድሃኒት እንተ ደኣ ተመሓዳድሩ ኮንኩም'ውን ኣመሓደርቲ ትካልነት ኢኹም። ከምዚ ዓይነት "ድርብ ስራሕ" ሓደ ኣካል ካብቶም እቶታት ናብ "ትካላዊ ግዴታ ቀረጽ / Gewerbesteuerpflicht)፣ ሓደ ካልእ ኣካል ካብቶም እቶታት ናብ ነጻ ሞያዊ ስራሕ ከምዝኸይድ ክኸውን ይኽእል እዩ። ወይ፥ መምህር ኣብ ዩኒቨርስቲ እንተኾንኩም ከም ነጻ ሞያተኛ ክትሰርሑ ትኽእሉ ኢኹም። ግና ኣብ መንጎኡ ንግዲ ምስ መጽሓፍቲ እንተ ደኣ ትገብሩ ኮንኩም፣ ሽዑ ንግዳዊ ስራሕ ስለዝኾነ ብዝተመጠነ ቀረጽ ክትከፍሉ ኣለኩም።


ፍቓድ ሞያ

ንሓደ ሓደ ሞያታት ብተወሳኺ ግዱዳት ሞያውያን ክእለታት ኣባልነት ኣብ ማሕበር ሞያ ግድነታዊ እዩ። ነቲ ምዝጋበ ኣብ ማሕበር ዝስዕቡ የድልየኩም፥

  • መረጋገጺ ናይ ወግዓዊ ክእለትኩም (ውዱእ ትምህርቲ ዩኒቨርስቲ/ኮለጅ ወይ ማዕረ ዝኾነ ፍጻመ ስራሕ ሞያ)፣
  • መረጋገጺ ናይ ሓደ ግዱድነት-ኢንሹራንስ (Haftpflichtversicherung) ከምኡ'ውን
  • ናይ ፖሊስ ሰርቲፊኬት ጠባይ፣ ኣብ ቤት ምምሕዳር ቦታኹም ትሓቱዎ ኢኹም።

ካልኦት ነጻታት ሞያታት፣ ንኣብነት ሕክምናውያን ሞያታት ከም ፈዋሳይ ዘይኮኑ፣ እዚ ፍቓድ ካብ ወግዓውያን ትካላት ይወሃቡ እዮም፣ ኣብዚ ጉዳይ'ዚ ካብ ምምሕዳር ጥዕና። እቶም ብወግዒ ዝተሰረዑን ዝተመሓሉን ቀየስቲ ንፍቓዶም ናብ ማሕበር ኢንዱስትሪን ንግድን (Industrie- und Handelskammer) ወይ ናብ ዝምልከት ቤት-ፍርዲ ክኸዱ ኣለዎም። ፍሉያት ነጻ ሞያተኛታት ከም ጋዜጠኛታት ወይ ስነ-ጥበበኛታት ስርሖም ብዘይ ፍቓድ ክሰርሑ ይኽእሉ።

ሞያዊ ግዱድነት ኢንሹራንስ (Berufshaftpflicht-Versicherung)

ከም ኣማኻሪ ቀረጽ፣ ጠበቓ፣ ሓኪም፣ ስነ-ሃናጺ ወይ ተቘጻጻሪ ቍጠባ ይኹን - ከም ነጻ ሞያተኛ እቲ ሞያዊ ግዱድነት ኢንሹራንስ ኣገዳሲ እዩ፣ ምኽንያቱ ንዝኾነ ኣብ ሞያኹም ዝገበርኩም ዓገብ ብገንዘብ ተሓታቲ ኢኹም። ንወፋዪ ኢንሹራንስ ሕተቱዎ ኢኹም ብዛዕባ ዝሰማማዓኩም ወፈያታት ከምኡ'ውን ንምንጽጻር ወፈያታት ካብ ካልኦት ኢንሹራንሳት'ውን ኣምጽኡ ኢኹም።

ከምኡ ነቶም ቅኑዓት ምምሕዳራት ክትረኽቡ ኢኹም፥

መስረቲ መነባብሮን ስራሕን ን ሓድነታውያን ሰራሕተኛታት ምኽሪ (Einheitliche Ansprechpartner) ክሓቱዎም ይኽእሉ። ብዝተረፈ ኣብ መራሒ መገዲ ምምሕዳር BMWI ኣድራሻታትን ሰራሕተኛታት ምኽርን ትረኽቡ።

መራኽቦ

Dr. Ralf Sänger

Dr. Ralf Sänger
IQ Fachstelle Migrantenökonomie
Mainz
+49 (0)6131 9061855
E-Mail